Raadsvergadering (Dantumadiel)

Om Dantumadiel recreatief en toeristisch meer op de kaart te zetten, moet beleidsmatig langdurig worden ingezet op recreatie en toerisme.

De gemeente Dantumadiel is een plattelands gemeente in het noordoosten van Fryslân. Een plek waar rust, ruimte en mienskip centraal staan, en waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Dantumadiel ligt in de Noardlike Fryske Wâlden en onderscheidt zich door het karakteristieke coulisselandschap met houtwallen en elzensingels.

Dantumadiel biedt overwegend een (plattelands)toeristisch aanbod, zowel qua verblijfsaccommodaties als dagrecreatie voorzieningen. Bij de dagrecreatie ligt de nadruk op wandelen en fietsen, waterrecreatie speelt een kleinere rol. Hierbij is het van belang dat de routestructuren voor deze activiteiten op orde zijn. Enkele dag recreatieve voorzieningen binnen de gemeente zijn: Speel- en Dierenpark Sanjes Safari in Feanwâlden en Openluchtmuseum De Sûkerei in Damwâld. Waterrecreatie is o.a. mogelijk bij het zwemmeer Eeltsjemar nabij Rinsumageast.

In oktober 2019 is in opdracht van de ANNO gemeenten (Dantumadiel, Tytsjerksteradiel, Achtkarspelen en Noardeast-Fryslân) een gezamenlijke visie op Toerisme en Recreatie in Noordoost-Fryslân 2020-2030 geschreven; een toeristisch profiel voor de regio. Dit document heeft de basis gelegd voor samenwerking rondom het thema regiomarketing. De omvang van de vrijetijdssector binnen de regio en onze gemeente is niet heel groot. We zijn nog een relatief onontdekt gebied met een beperkte toeristische traditie. In de gezamenlijke visie wordt gesteld dat er binnen de regio Noordoost-Fryslân en daarbij ook binnen Dantumadiel ruimte is voor recreatieve en toeristische groei.

Recreatie en toerisme kunnen voor investeringen en werkgelegenheid zorgen, maar ook een bijdrage leveren aan de leefbaarheid van ons gebied en het welbevinden van onze inwoners. Hierbij rekening houdend met het behouden van landschappelijke kwaliteiten, het vitaal houden van recreatievoorzieningen en verblijfsrecreatie, en het koesteren van cultureel erfgoed en lokale tradities. Een recreatieve en toeristische beleidsvisie vormt een leidraad om ervoor te zorgen dat Dantumadiel een aantrekkelijke gemeente blijft om te wonen en te recreëren. We gaan onderzoeken welke koers we willen varen en leggen deze ambitie vast in beleid.

Nota Grondbeleid 2026 ­ 2030 & Grondprijzenbrief 2026
De huidige Nota Grondbeleid stamt uit 2020, waardoor deze niet meer voldoet aan de actuele wet- en regelgeving. Hierdoor beschikt de gemeente Dantumadiel niet meer over actueel grondbeleid.
Daarnaast is geen sprake van eenduidig beleid omtrent prijzen van gronduitgifte. Het vaststellen van de Grondprijzenbrief 2026 borgt een transparante en consistente grondprijsbepaling.

Algemene Erfpachtvoorwaarden voor bouwkavels
Op 28 september 2021 heeft de Raad het College verzocht om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om erfpacht in te zetten om jongeren en starters op de woningmarkt te helpen. Conform toezegging 114 zijn bijgaande Algemene Erfpachtvoorwaarden voor bouwkavels opgesteld.

Op grond van artikel 35 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en artikel 28, lid 3 van de gemeenschappelijke regeling FUMO heeft het Dagelijks Bestuur (DB) van de FUMO de ontwerpbegroting naar de gemeenteraad toegezonden. De gemeenteraad is hiermee in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting. De begroting is toegestuurd op 15 april 2026. Vorig jaar is er een beleidsarme begroting vastgesteld.
De uitgaven van de FUMO gaan met €3,2 miljoen omhoog. Onze bijdrage gaat omhoog met €37.889 (7,5%) indien alle gevraagde investeringen ook in de begroting worden opgenomen. Op 29 januari 2026 is er een bestuurdersconferentie geweest over de toekomst van de FUMO. De FUMO geeft aan dat tijdens deze bijeenkomst waarin het algemeen bestuur het fundament heeft gelegd voor een robuuste en toekomstbestendige FUMO. Vanuit landelijke eisen dient de FUMO aan robuustheidscriteria te voldoen. De FUMO geeft zelf aan dat ze een verwaarloosde organisatie zijn.
De FUMO geeft aan dat zij zich bevindt in een periode van herstel, versterking en verduurzaming. De afgelopen jaren was er sprake van een hoog ziekteverzuim, veel personele wisselingen en een zwak geborgd collectief geheugen.

Vanwege de veranderde woningmarkt en de aanhoudende vraag naar startersleningen wordt de gemeenteraad voorgesteld om de maximale koop en aanneem som een woning te verhogen naar €320.000 en een bedrag van €720.000 beschikbaar te stellen voor het verstrekken van startersleningen.

De starterslening overbrugt het verschil (max. €40.000) tussen de koop-/ aanneemsom van een eerste woning en het bedrag dat een starter bij een reguliere hypotheekverstrekker mag lenen. De voorwaarden van de lening zijn gunstig. De eerste drie jaar zijn er geen maandlasten. Daarna wordt er rente en aflossing betaald mits het inkomen op dat moment toereikend is. De stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlands gemeenten (SVn) verstrekt en beheert de startersleningen.

Sinds 2004 biedt de gemeente Dantumadiel startersleningen aan. In de eerste jaren werd er amper gebruik gemaakt van de regeling. Nadat de voorwaarden werden versoepeld liep het aantal aanvragen op (zie bijlage 3). Tot nu toe zijn er 55 startersleningen verstrekt met een totaal bedrag van€1.769.982. Er zijn momenteel nog 26 onafgeloste leningen met een schuldrest van €867.684 (datum 28-2-2026).

Momenteel is de starterslening van toepassing op (nieuwbouw)woningen met een maximale koop- /aanneemsom van een € 280.000. Om het bereik van de starterslening te vergoten word de raad voorgesteld om de verordening te wijzigen en het maximale bedrag voor een woning te verhogen tot €320.000. Om de komende jaren in de verwachte vraag naar startersleningen te kunnen voorzien is €720.000 nodig (zie kopje financiën).

Het college heeft op 16 december 2025 het ontwerp-raadsbesluit vastgesteld tot onttrekking aan het openbaar verkeer van het perceel van de passantenhaven te De Westereen.
Het ontwerp-raadsbesluit heeft vervolgens van 23 december 2025 tot en met 3 februari 2026 gedurende zes weken ter inzage gelegen.
Binnen deze termijn zijn twee zienswijzen ingediend. Deze zienswijzen zijn beoordeeld en voorzien van een reactie in de bijgevoegde zienswijzennota.
De zienswijzen geven geen aanleiding om het voorgenomen besluit aan te passen. Het college wordt daarom voorgesteld in te stemmen met de beantwoording van de zienswijzen en het raadsvoorstel ter besluitvorming aan de gemeenteraad aan te bieden

Voor de gemeenschappelijke regeling hûs en hiem is het jaarverslag 2025 en de begroting 2027 opgesteld. Op de begroting kan een zienswijze worden ingediend. Het jaarverslag wordt informatief toegezonden.

Nieuwe topstructuur bij Veiligheidsregio Fryslân
Sinds januari 2025 heeft Veiligheidsregio Fryslân een nieuwe topstructuur. Er zijn nu twee directeuren: een directeur veiligheid en een directeur gezondheid (DPG). De functie van algemeen directeur bestaat niet meer.

Aanpassing van regels en verordeningen
Eind 2024 zijn alle verordeningen en regelingen aangepast aan deze nieuwe structuur. De gemeenschappelijke regeling van Veiligheidsregio Fryslân is toen nog niet aangepast. Dit kwam omdat deze regeling nog in behandeling was waarbij de colleges van burgemeester en wethouders de raden hebben gevraagd om een eventuele zienswijze. Dit had te maken met een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen.

Waarom de regeling toch moet worden aangepast
De gemeenschappelijke regeling moet alsnog worden aangepast. In de huidige tekst staat nog de functie van algemeen directeur, maar die bestaat niet meer. Daarom moet de regeling worden aangepast aan de nieuwe situatie.

Procedure voor het wijzigen van de regeling
Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen moet de raad eerst de kans krijgen om een zienswijze te geven. Dit betekent dat de regeling eerst naar de raden wordt gestuurd voor een reactie. Daarna wordt het definitieve voorstel naar de colleges gestuurd.

Huidige situatie en besluit
De raden in Fryslân hebben geen zienswijze ingediend. Daarom ligt er nu een voorstel om de gemeenschappelijke regeling te wijzigen. De raad moet het college toestemming geven om deze wijziging door te voeren.

Marrekrite verzorgt in de provincie Fryslân de toeristische en recreatieve basisinfrastructuur op water en land. Jaarlijks stuurt Marrekrite een ontwerpbegroting en meerjarenraming aan haar deelnemers (bijlage 3). Dit ten behoeve van de zienswijzeprocedure op grond van artikel 59 Wgr (Wet gemeenschappelijke regelingen).

Het indienen van een zienswijze op de ontwerpbegroting en meerjarenraming is een bevoegdheid van de raden van de deelnemende overheden. Het vaststellen van de begroting en de meerjarenraming is een verantwoordelijkheid van het algemeen bestuur van Marrekrite. Door wel of geen zienswijze in te dienen kan de gemeenteraad sturen op de besluitvorming.
De zienswijzen zullen worden voorgelegd en besproken in de vergadering van het algemeen bestuur van Marrekrite. Deze vergadering vindt plaats op 25 juni 2026. Gevraagd wordt om de zienswijzen uiterlijk 28 mei in te dienen